१) मराठी नाव

कॉफी / अरबिका कॉफी

२) इंग्रजी नाव

Arabica Coffee / Coffee Plant

३) शास्त्रीय नाव

Coffea arabica

४) रासायनिक घटक (Chemical Components)

• Caffeine — 1.2% • Chlorogenic Acids — 5–7% • Trigonelline — 1% • Nicotinic Acid (Vitamin B3) — Trace • Natural Oils — 10–12% • Proteins — 12%

५) उत्पत्ती / Origin

इथिओपिया आणि ईस्ट आफ्रिकेतील उच्च प्रदेश हे मूळ स्थान; नंतर जगभर.

६) वनस्पती वाढ माहिती

• उंची: 2–4 मीटर • सावलीत उत्तम वाढ • आर्द्र, सेंद्रिय, ढेकळ धरून ठेवणारी जमीन आवश्यक • कॉफी चेरी 7–9 महिन्यांत पिकतात • पांढरी सुगंधी फुले

७) विशेष उपयोग

• जगातील सर्वात लोकप्रिय पेयाचे मूळ झाड • नैसर्गिक ऊर्जा वाढवते • मन:शक्ती व एकाग्रता सुधारते • सुगंधी वनस्पती म्हणून घरात शोभा

८) आध्यात्मिक उपयोग

• ऊर्जा वाढवणारे ‘अग्नि तत्त्व’ जागृत करते • प्राचीन काळी कॉफी सुगंधाने मनशांती साधली जाई • “उत्साह व जागृती” याचे प्रतीक

९) आयुर्वेदिक उपयोग

• मंदाग्नी सुधारक • तणाव व मानसिक थकवा कमी करणारे • हलका वेदनाशामक प्रभाव ३ आयुर्वेदिक उपयोग:

१) कॉफी अर्क — थकवा व सुस्तीवर २) कॉफी स्क्रब — त्वचेला तजेलदारपणा ३) कॉफी बिया तेल — रक्ताभिसरण सुधारते

१०) राशी / नक्षत्र उपयोग

• मिथुन, सिंह, धनु राशीसाठी प्रेरक • पुनर्वसू व पुष्य नक्षत्रात लागवड शुभ

११) वास्तु / शास्त्र उपयोग

• घराच्या उत्तर-पश्चिम दिशेत ठेवल्यास ऊर्जा वाढते • मानसिक स्पष्टता व एकाग्रता वाढवते

१२) पौराणिक संदर्भ

• आफ्रिकन परंपरेनुसार कॉफी "ऊर्जा देवतेचे वरदान" मानले जाते • सुगंधोपचार (Aromatherapy) मध्ये उल्लेख

१३) वेदांतील उल्लेख

• सुगंधी बीज व कषाय द्रव्ये वर्गात (औषधी उपयोगासाठी अप्रत्यक्ष संदर्भ)

१४) दुर्मिळता

• सामान्य प्रकार उपलब्ध, परंतु शुद्ध अरबिका प्रजाती दुर्मिळ

१५) महत्त्व

• जगभरचे कॉफी उत्पादन 60% अरबिका • सर्वाधिक स्वादिष्ट आणि महाग प्रकार

१६) मराठी सुभाषित

“जागृती हीच शक्ती; शक्तीतूनच सिद्धी.”

१७) उपलब्धता

कॉफी (Arabica) रोपे सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उपलब्ध आहेत.