दहिमन हे भारतातील काही विशिष्ट जंगल भागात आढळणारे स्थानिक झाड आहे. महाराष्ट्र, मध्यप्रदेश व आसपासच्या कोरड्या जंगलांत याची मर्यादित उपस्थिती आहे.
⚠️ दहिमन अतिशय दुर्मिळ का आहे?
अति प्रमाणात वृक्षतोड व जंगल नाश
औषधी उपयोगासाठी अनियंत्रित साल व मुळे काढणे
नैसर्गिक पुनरुत्पादनाची गती खूप मंद
शहरीकरण व शेती विस्तारामुळे अधिवास नष्ट
लोकांमध्ये माहिती व संवर्धनाची जाणीव नसणे
या सर्व कारणांमुळे दहिमन ही प्रजाती आज नामशेष होण्याच्या मार्गावर आहे.
🌿 दहिमनचे औषधी उपयोग (आयुर्वेद)
झाडाची साल जखमा, सूज व त्वचारोगांवर वापरली जाते
अतिसार व पचन विकारांमध्ये उपयुक्त
संधिवात व अंगदुखीवर लेप स्वरूपात वापर
शरीरातील दाह व उष्णता कमी करण्यास मदत
रक्तशुद्धी व रोगप्रतिकारशक्ती वाढविण्यास सहाय्यक
🌱 पर्यावरणातील महत्त्व
जंगलातील जैवविविधतेचा महत्त्वाचा घटक
माती धूप रोखण्यास मदत
स्थानिक पक्षी व कीटकांसाठी आश्रय
🛑 दहिमन प्रजाती वाचविण्याचा संदेश
दहिमनसारखी दुर्मिळ झाडे ही आपल्या पारंपरिक ज्ञानाची व निसर्गसंपत्तीची अमूल्य देणगी आहे.
जर आपण आज संवर्धन केले नाही, तर पुढील पिढ्यांना ही झाडे फक्त पुस्तकांतच पाहायला मिळतील.
दहिमन रोपांची लागवड व संवर्धन करा
अनावश्यक तोड टाळा
औषधी वापर मर्यादित व शास्त्रशुद्ध ठेवा
दुर्मिळ प्रजातींबाबत जनजागृती करा
“एक झाड वाचवणे म्हणजे अनेक जीव वाचवणे.”
🏡 उपलब्धता
ही दुर्मिळ दहिमन (Cordia macleodii) प्रजातीचे रोप संवर्धन उद्देशाने सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे मर्यादित प्रमाणात उपलब्ध आहे.