🌸 बाल्सम / गुलमेहंदी (Balsam)

वनस्पती परिचय

• मराठी नाव: गुलमेहंदी / बाल्सम
• इंग्रजी नाव: Garden Balsam
• शास्त्रीय नाव: Impatiens balsamina
• कुळ: Balsaminaceae
• मूळ देश: भारत व दक्षिण आशिया
• प्रकार: वार्षिक फुलझाड (Annual Flowering Plant)

🌺 फुलांचे वर्णन

• फुलांचे रंग: गुलाबी, लाल, जांभळा, पांढरा
• फुलण्याचा काळ: पावसाळा ते हिवाळ्याची सुरुवात
• फुलांची रचना: देठाजवळ दाट फुले
• सुगंध: सौम्य

🌼 कुठे लावावे

• घरची फुलबाग
• कुंड्या व फ्लॉवर बेड्स
• बाल्कनी व टेरेस गार्डन
• शाळा व सार्वजनिक उद्याने
• बॉर्डर व वॉकवेच्या कडेला

😊 बाल्सम लावल्याने मिळणारे समाधान

• रंगीबेरंगी फुलांमुळे आनंद व प्रसन्नता
• तणाव कमी होण्यास मदत
• लहान मुलांसाठी आकर्षण
• बागेत उत्साही वातावरण

🌱 लागवड व निगा

• अंशतः सूर्यप्रकाश ते हलकी सावली
• सुपीक व ओलसर जमीन
• नियमित पाणी आवश्यक
• बियांद्वारे लागवड सोपी
• फुलधारणा: 40–50 दिवसांत

🧪 फुलांतील प्रमुख रासायनिक घटक

• फ्लॅव्होनॉइड्स: 0.5% – 1.6%
• फिनॉलिक संयुगे: 0.7% – 2.1%
• अँथोसायनिन्स: 0.4% – 1.3%
• सॅपोनीन्स: 0.2% – 0.6%
• खनिजे (K, Ca, Mg): 0.6% – 1.5%

📍 उपलब्धता

बाल्सम / गुलमेहंदी (Impatiens balsamina)
निवडक व निरोगी रोपे
सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उपलब्ध आहेत.

📜 सुभाषित

“रंगीत फुलांनी मन प्रसन्न करणारे झाड म्हणजे बाल्सम.”