नावे (Names)
- मराठी नाव: पांगरा
- हिंदी नाव: पांगरा
- इंग्रजी नाव: Coral Tree
- Botanical नाव: Erythrina variegata (कुल: Fabaceae)
उगम व वितरण
मूलतः उष्णकटिबंधीय भारत व आग्नेय आशिया. समुद्रकिनारी व कोरड्या प्रदेशात आढळतो. भारतात महाराष्ट्र, गोवा, कर्नाटक व तटीय प्रदेशांमध्ये सामान्य.
वनस्पती रचना व वाढ माहिती
सदाहरित मध्यम ते मोठा वृक्ष, 10–15 मीटर उंच. पाने त्रिकोणी व लांबट, फुले जांभळसर-नारिंगी, फळ लांबट व कठीण. फुलांनी झाड आकर्षक व छायादार दिसते.
नैसर्गिक परिसंस्थेत भूमिका
- पक्षी व मधमाश्यांचे अधिवास तयार करतो
- मातीची गुणवत्ता सुधारतो व निचरा व्यवस्थापनास मदत
- जैवविविधतेस पूरक
आयुर्वेदिक व औषधी उपयोग
- साल व फुलांचा औषधी उपयोग संधिवात, ज्वर व त्वचारोगांमध्ये
- मुळ औषधीय अर्कात उपयुक्त
- स्थानीय औषधीय प्रथा वापरतात
पारंपरिक व सांस्कृतिक उपयोग
- स्थानीय सण व उत्सवांमध्ये फुलांचा उपयोग
- झाड छायादार व सार्वजनिक स्थळे सजावटीस उपयुक्त
- जैवविविधता संवर्धनासाठी महत्त्वाचे
लाकूड व इतर उपयोग
- लाकूड टिकाऊ, फर्निचर व बांधकामासाठी उपयोगी
- फुले व साल सजावटीस व औषधीय उपयोगासाठी उपयुक्त
- रस्ता, उद्यान व अंगणात छायादार झाड म्हणून लागवड
उपलब्धता
पांगरा (Erythrina variegata) रोपे सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे मर्यादित प्रमाणात उपलब्ध.
⚠️ महत्वाची सूचना
औषधी व इतर उपयोग तज्ञांच्या मार्गदर्शनाखालीच करावेत. योग्य शुद्धीकरण व तयारी न करता वापरू नये.
