नावे (Names)
- मराठी नाव: वावळ
- हिंदी नाव: चिलबिल / पापड़ी
- इंग्रजी नाव: Indian Elm
- Botanical नाव: Holoptelea integrifolia (कुल: Ulmaceae)
उगम व वितरण
वावळ हा भारतीय उपखंडातील मूळचा वृक्ष आहे.
तो महाराष्ट्र, मध्यप्रदेश, गुजरात, राजस्थान तसेच दक्षिण भारतात मोठ्या प्रमाणावर आढळतो.
कोरड्या व अर्ध-कोरड्या प्रदेशात हा सहज वाढतो.
वनस्पती रचना
वावळ हे मध्यम ते मोठ्या आकाराचे पानगळ होणारे झाड आहे.
उंची साधारण 12–18 मीटर.
साल खरबरीत असून पानांना औषधी गुणधर्म आहेत.
पर्यावरणीय महत्त्व
- दुष्काळी परिस्थितीत टिकणारे झाड
- माती धूप रोखण्यास मदत
- स्थानिक जैवविविधतेस आधार
- छायादार व दीर्घायुषी वृक्ष
आयुर्वेदिक व औषधी उपयोग
- त्वचारोग, फोड, खाज व अलर्जीवर उपयोग
- वावळ पानांचा लेप सूज कमी करतो
- संधिवात व वेदनांवर पारंपरिक उपयोग
- किडी व जंतुसंसर्गावर उपयुक्त
पारंपरिक व इतर उपयोग
- गावठी औषधांमध्ये वापर
- रस्त्यांच्या कडेला व शेततळ्याजवळ लागवड
- सावलीसाठी उपयुक्त झाड
लागवड व संगोपन
- कोरडी, निचरा असलेली जमीन योग्य
- बीज व रोपांद्वारे लागवड
- कमी पाण्यातही चांगली वाढ
उपलब्धता
वावळ (Holoptelea integrifolia) रोपे
सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे हंगामानुसार उपलब्ध.
⚠️ महत्वाची सूचना
औषधी उपयोग करताना प्रमाण व पद्धत वैद्यांच्या सल्ल्यानेच वापरावी.
स्वतःहून औषध म्हणून सेवन करू नये.
