बेहडा
(Terminalia bellirica)

मूलभूत माहिती

मराठी नाव: बेहडा
English: Baheda / Belliric Myrobalan
Botanical Name: Terminalia bellirica
कौटुंबिक: Combretaceae
Origin: भारत व आग्नेय आशिया

बेहडा हे आयुर्वेदिक त्रिफळा वनस्पतींपैकी एक महत्त्वाचे झाड आहे. याचे फळ औषधी गुणांनी समृद्ध असून, हृदय, पचन व संपूर्ण आरोग्यास लाभदायक आहे.

रासायनिक घटक (%)

• Tannins — 30–40%
• Gallic Acid — 2–4%
• Essential Oils — 1–2%
• Flavonoids — 2–3%

वनस्पती वाढ / स्वरूप

• उंची 20–25 मीटर
• गडद हिरवी पाने, फळे गोलसर, मध्यम आकाराची
• सूर्यप्रकाश पूर्ण किंवा अर्धसावली योग्य
• माती – सुपीक, निचरा योग्य
• पाणी – मध्यम

उपयोग

🌿 औषधी उपयोग

• पचन सुधारते, बद्धकोष्ठता दूर
• हृदय व रक्तदाब संतुलित
• तोंड व घशाची रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते

🕉️ आध्यात्मिक उपयोग

• घरात सकारात्मक ऊर्जा व समृद्धी वाढवते
• धर्म किंवा पूजा कार्यासाठी वापरले जाते

आयुर्वेदिक माहिती

• दोष – वात, पित्त व कफ शमन
• त्रिफळा घटक म्हणून महत्त्वपूर्ण
• डोकेदुखी, दाह आणि त्वचेच्या समस्या कमी करते

घरगुती आयुर्वेदिक उदाहरणे

1. फळांचा काढा: पचनसुधारक, बद्धकोष्ठ निवारक
2. चूर्ण: त्रिफळा मिश्रणात वापर
3. तेल/पेस्ट: त्वचेच्या उपयोगासाठी

राशी व नक्षत्र उपयोग

• सिंह, वृषभ, धनु राशीसाठी शुभ
• पूर्व, अनुराधा नक्षत्रात लावणे लाभदायक
• घरातील समृद्धी व आरोग्य वाढवते

वास्तु / शास्त्र उपयोग

• घराच्या अंगणात लावल्यास धनसंपत्ती व आरोग्य वाढते
• नकारात्मक ऊर्जा दूर करते

पौराणिक / वेद उल्लेख

त्रिफळा वायु, अग्नि व पाचनसंपन्नता साठी प्रसिद्ध असून, पौराणिक ग्रंथांमध्ये हे झाड आरोग्य व समृद्धीचे प्रतीक मानले जाते.

दुर्मिळता

मध्यम उपलब्धता. निसर्गाच्या परिसरात काळजीपूर्वक लागवड करणे आवश्यक.

महत्त्व

• त्रिफळा मिश्रणात अत्यंत उपयुक्त
• हृदय, पचन व त्वचेसाठी लाभदायक
• धन, समृद्धी व सकारात्मक ऊर्जा वाढवते

सुभाषित

“त्रिफळा सेवन करणारा निरोगी आणि संपन्न राहतो”

उपलब्धता

🌿 ही वनस्पती Siddhanath Nursery, Anawali येथे उपलब्ध आहे.

(ही माहिती AI-generated आहे.)

⬅ Back