तमालपत्र

नावे

• मराठी नाव: तमालपत्र / तमालपत्ता
• इंग्रजी नाव: Indian Bay Leaf
• संस्कृत नाव: तमाल
• Botanical नाव: Cinnamomum tamala (कुल: Lauraceae)

उगम व वितरण

तमालपत्र भारत, नेपाळ व हिमालयीन प्रदेशात आढळणारे सदाहरित वृक्ष आहे.

वनस्पती वाढ माहिती

हा मध्यम उंचीचा सदाहरित वृक्ष असून त्याची पाने सुगंधी असतात. स्वयंपाकात व औषधात वापर होतो.

रासायनिक घटक (अंदाजे)

• सिनॅमाल्डिहाइड – 45–60%
• युजेनॉल
• लिनालूल
• टॅनिन्स

औषधी उपयोग

• पचन सुधारण्यासाठी
• सर्दी, खोकला व कफ
• मधुमेह नियंत्रणात सहाय्यक
• अँटीऑक्सिडंट गुणधर्म

आयुर्वेदिक उपयोग (उदाहरणे)

• तमालपत्र काढा – अपचनासाठी
• चूर्ण – मधुमेह आहारात (वैद्य सल्ल्याने)
• तमालपत्र + मध – खोकल्यासाठी

धार्मिक / पौराणिक संदर्भ

तमालपत्र श्रीकृष्णाशी संबंधित मानले जाते. पूजा व यज्ञात उपयोग होतो.

वास्तु / शास्त्र उपयोग

स्वयंपाकघरात तमालपत्र ठेवल्यास नकारात्मक ऊर्जा कमी होते असे मानले जाते.

राशी / नक्षत्र

गुरु ग्रहाशी संबंधित. गुरुवारी लागवड शुभ.

महत्त्व व दुर्मिळता

स्वयंपाक व औषधी दोन्ही दृष्टीने महत्त्वपूर्ण; व्यावसायिक दृष्ट्या उपयुक्त.

सुभाषित

"स्वयंपाकातील सुवास म्हणजे आरोग्याचा संदेश."