नावे
- मराठी नाव: तमालपत्र / तमालपत्ता
- इंग्रजी नाव: Indian Bay Leaf
- संस्कृत नाव: तमाल
- Botanical नाव: Cinnamomum tamala (कुल: Lauraceae)
उगम व वितरण
तमालपत्र भारत, नेपाळ व हिमालयीन प्रदेशात आढळणारे सदाहरित वृक्ष आहे.
वनस्पती वाढ माहिती
हा मध्यम उंचीचा सदाहरित वृक्ष असून त्याची पाने सुगंधी असतात. स्वयंपाकात व औषधात वापर होतो.
रासायनिक घटक (अंदाजे)
- सिनॅमाल्डिहाइड – 45–60%
- युजेनॉल
- लिनालूल
- टॅनिन्स
औषधी उपयोग
- पचन सुधारण्यासाठी
- सर्दी, खोकला व कफ
- मधुमेह नियंत्रणात सहाय्यक
- अँटीऑक्सिडंट गुणधर्म
आयुर्वेदिक उपयोग (उदाहरणे)
- तमालपत्र काढा – अपचनासाठी
- चूर्ण – मधुमेह आहारात (वैद्य सल्ल्याने)
- तमालपत्र + मध – खोकल्यासाठी
धार्मिक / पौराणिक संदर्भ
तमालपत्र श्रीकृष्णाशी संबंधित मानले जाते. पूजा व यज्ञात उपयोग होतो.
वास्तु / शास्त्र उपयोग
स्वयंपाकघरात तमालपत्र ठेवल्यास नकारात्मक ऊर्जा कमी होते असे मानले जाते.
राशी / नक्षत्र
गुरु ग्रहाशी संबंधित. गुरुवारी लागवड शुभ.
महत्त्व व दुर्मिळता
स्वयंपाक व औषधी दोन्ही दृष्टीने महत्त्वपूर्ण; व्यावसायिक दृष्ट्या उपयुक्त.
सुभाषित
"स्वयंपाकातील सुवास म्हणजे आरोग्याचा संदेश."
उपलब्धता
तमालपत्र (Cinnamomum tamala) सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उपलब्ध आहे.
