कपूर तुळस

नावे

मराठी: कपूर तुळस
संस्कृत: करपूर तुलसी
इंग्रजी: Camphor Basil
Botanical Name: Ocimum kilimandscharicum Guerke

उगम व प्रसार

आफ्रिकेतील टांझानिया (किलिमांजारो प्रदेश) येथून उगम. भारतात औषधी व घरगुती लागवड मोठ्या प्रमाणात.

वनस्पती वाढ माहिती

ही बहुवर्षीय, झुडूप स्वरूपाची वनस्पती असून 60–120 सेमी उंच वाढते. उष्ण हवामान व चांगला निचरा असलेली जमीन योग्य.

रासायनिक घटक (साधारण प्रमाण)

• Camphor (60–70%)
• 1,8-Cineole (10–15%)
• Limonene
• Terpinenes

आयुर्वेदिक उपयोग

• सर्दी, खोकला, दमा यामध्ये उपयोग
• डोकेदुखी व स्नायू वेदनांवर बाह्य लेप
• कीटकदंश व त्वचारोगांवर उपयोग

आध्यात्मिक व धार्मिक उपयोग

नकारात्मक ऊर्जा दूर ठेवण्यासाठी, घरात सुगंधासाठी व पूजा स्थळी वापर.

वास्तु / शास्त्र उपयोग

घराच्या उत्तर किंवा पूर्व दिशेला लावल्यास वातावरण शुद्ध राहते अशी मान्यता.

महत्त्व

औषधी, सुगंधी तेल निर्मिती व पर्यावरणपूरक कीटकनाशक म्हणून कपूर तुळस अत्यंत महत्त्वाची आहे.

उपलब्धता

कपूर तुळस रोपे सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उपलब्ध आहेत.

ही माहिती AI द्वारे तयार केलेली आहे.