नक्षत्र: उत्तराषाढा
नक्षत्र स्वामी: सूर्य
देवता: विश्वदेव
राशी: धनु (१–३ चरण) व मकर (४था चरण)
| चरण | राशी | गुणधर्म |
|---|---|---|
| १ | धनु | नेतृत्व, सत्यनिष्ठा |
| २ | धनु | धैर्य, प्रतिष्ठा |
| ३ | धनु | जबाबदारी, नियोजन |
| ४ | मकर | शिस्त, स्थैर्य |
उत्तराषाढा नक्षत्राचा स्वामी सूर्य असल्यामुळे आत्मबल, प्रतिष्ठा, नेतृत्व व दीर्घकालीन यशाशी या नक्षत्राचा संबंध आहे. फणस वृक्ष सूर्यतत्त्व वाढवणारा व स्थैर्य देणारा मानला जातो.
आयुर्वेदात फणस हा बल्य, पौष्टिक व वात-पित्त शमन करणारा मानला जातो. फळ, बिया, पाने व चीक सर्व औषधी उपयोगी आहेत.
उदाहरण: उकडलेल्या फणस बियांचे चूर्ण दूधासोबत घेतल्यास कमजोरी कमी होते.
वास्तुशास्त्रानुसार फणस वृक्ष अक्षय समृद्धी व अन्नधान्य भरभराटीचे प्रतीक आहे.
फणसाचा उल्लेख पुराणकथांमध्ये अक्षय अन्न, संतती व दीर्घायुष्य यांचे प्रतीक म्हणून आढळतो.
फणस हा उत्तराषाढा नक्षत्राचा अधिकृत नक्षत्र वृक्ष असल्यामुळे या वृक्षाचे पूजन केल्यास सूर्यदेवाची कृपा, दीर्घकालीन यश, प्रतिष्ठा व स्थैर्य प्राप्त होते.
सूर्य मंत्र:
ॐ सूर्याय नमः ॥ (108 वेळा)
उत्तराषाढा नक्षत्र मंत्र:
ॐ विश्वदेवाय नमः ॥ (27 वेळा)
सामान्य नक्षत्र वृक्ष मंत्र:
ॐ नक्षत्राय नमः ॥
“मम जीवनातील यश, प्रतिष्ठा, आरोग्य व स्थैर्यासाठी मी हा उत्तराषाढा नक्षत्र वृक्ष – फणस लावत आहे. सूर्यदेव व विश्वदेव कृपा करोत.”
फणस रोपे सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उपलब्ध आहेत.