🌿 वनस्पती माहिती
मराठी नाव: सुरंगी / नागचाफा
इंग्रजी नाव: Surangi / Alexandrian Laurel
शास्त्रीय नाव: Mammea suriga
कुल: Calophyllaceae
🌍 उगम व वाढ
सुरंगी हे सदाहरित, मध्यम ते मोठे वृक्ष असून भारत, श्रीलंका व दक्षिण आशियात आढळते. याला अतिशय सुगंधी फुले येतात. उष्ण व दमट हवामानात झाडाची वाढ उत्तम होते.
🧪 रासायनिक घटक (अंदाजे)
• Essential Oils – 2–4%
• Coumarins – 1–2%
• Flavonoids – 0.5–1%
• Resinous compounds
🌼 विशेष उपयोग
• फुलांचा सुगंध अगरबत्ती व अत्तरात वापर
• शोभेकरिता व धार्मिक पूजेसाठी
• औषधी व सौंदर्यप्रसाधन उद्योगात उपयोग
🌿 आयुर्वेदिक उपयोग
• त्वचारोग, सूज व वेदनांवर उपयोगी
• वात व कफ दोष शांत करणारे
उदाहरणे:
1) फुलांचा काढा – त्वचारोगासाठी
2) सुकलेल्या फुलांची पूड – सुगंधी औषध
🕉️ धार्मिक व आध्यात्मिक महत्त्व
सुरंगीची फुले देवपूजा, हवन व विशेष धार्मिक विधींमध्ये वापरली जातात. हे झाड पवित्र व सात्त्विक मानले जाते.
🧭 वास्तु व शास्त्र उपयोग
• घराच्या पूर्व किंवा ईशान्य दिशेला लावणे शुभ
• सकारात्मक ऊर्जा वाढवते
• सुगंधामुळे मानसिक शांती मिळते
📜 पुराण व वैदिक उल्लेख
प्राचीन ग्रंथांमध्ये सुरंगीला सुगंधी व पवित्र वृक्ष मानले गेले आहे. देवपूजेत याच्या फुलांचा उल्लेख आढळतो.
⭐ दुर्मिळता व महत्त्व
आजकाल हे झाड दुर्मिळ होत चालले असून जैवविविधतेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
📖 सुभाषित
“सुगंधो हि गुणः श्रेष्ठः।”
(सुगंध हा श्रेष्ठ गुण आहे)
🪴 उपलब्धता
हे सुरंगी (Mammea suriga) रोप सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उपलब्ध आहे.
टीप: वरील माहिती AI द्वारे संकलित आहे.